Bilirkişi, mahkemenin hukuk dışında özel bilgi gerektiren bir konuda görüşüne başvurduğu uzmandır. Mali bilirkişi, uyuşmazlığın ticari defterlere ve mali kayıtlara yansıyan yönünü inceler; hukuki nitelendirme yapmaz, hükmü vermez. Yalnızca rakamların ne söylediğini, kayıtların ne gösterdiğini ortaya koyar.
Görev mahkemeden gelir, taraflardan değil. Bilirkişi taraflardan bağımsızdır ve raporunu yalnızca dosyadaki belgelere dayandırır.
İnceleme konuları
- Ticari defterlerin usulüne uygun tutulup tutulmadığı
- Cari hesap mutabakatı ve alacak-borç ilişkisinin tespiti
- Ortaklar arası uyuşmazlıklarda kâr payı ve sermaye hareketlerinin incelenmesi
- Şirket değerlemesi ve tasfiye hesaplarının denetimi
- İnşaat sözleşmelerinde hakediş, maliyet ve arsa payı hesaplarının incelenmesi
- Mali kayıtlarda usulsüzlük iddialarının teknik yönden değerlendirilmesi
Rapor nasıl hazırlanır
- Görevlendirme ve dosya incelemesiMahkemenin sorduğu sorular ve dosyadaki belgeler birlikte değerlendirilir.
- Defter ve belge incelemesiTicari defterler, sözleşmeler, banka ve muhasebe kayıtları karşılaştırmalı incelenir.
- Tespit ve hesaplamaSorulan her soruya karşılık gelen tespit yapılır; hesaplamalar gösterilir.
- Gerekçeli raporTespitin dayanağı, yöntemi ve varsa çekinceleri açıkça yazılır; sonuç mahkemeye sunulur.
Bilirkişi raporunun sınırı
İyi bir bilirkişi raporu, ne söylediği kadar ne söylemediğiyle de değerlidir. Belgeye dayanmayan tespit yapılmaz; dosyada eksik olan bilgi rapor içinde açıkça belirtilir. Hukuki değerlendirme mahkemenin yetkisindedir ve rapora girmez.